راهبردهای مدیریت هوشمند زیرساخت‌ها برای ارتقای تاب‌آوری شهری در برابر زلزله: یک مرور نظام‌مند

•   آرشیو : بهار 1398
•   کد پذیرش : 14048
•   موضوع : سایرشاخه‌ها
• نویسنده/گان : | فریبا قربانی خوشنود
•   زبان : فارسی
•   نوع مقاله : پژوهشی
•   چکیده مقاله به فارسی : تجربه‌ی زلزله‌های اخیر نشان داده است که زیرساخت‌های شهری در کشورهای درحال‌توسعه، تاب‌آوری کافی در برابر بحران‌ها ندارند. در سال‌های اخیر، مفهوم «مدیریت هوشمند زیرساخت‌ها» با بهره‌گیری از فناوری‌های نوین مانند اینترنت اشیا(IoT)، سامانه‌های اطلاعات جغرافیایی (GIS) و هوش مصنوعی، به‌عنوان یک راهبرد کلیدی برای کاهش آسیب‌پذیری شهرها مطرح شده است. مقاله‌ی حاضر با رویکرد مرور نظام‌مند (Systematic Review) و بر اساس پروتکل PRISMA (۲۰۲۰) تدوین شده است. جستجوی نظام‌مند در پایگاه‌های داده‌ی داخلی و بین‌المللی در بازه‌ی زمانی ۲۰۰۰ تا ۲۰۱۹ انجام و پس از غربالگری، ۳۲ مقاله برای تحلیل نهایی انتخاب شدند. داده‌ها با روش تحلیل محتوای کیفی جهت‌دار، کدگذاری و در سه محور راهبردهای پیش‌بحران، حین‌بحران و پس‌بحران سنتز شدند. یافته‌ها نشان می‌دهد که استقرار سامانه‌های پایش لحظه‌ای و هشدار سریع، علاوه بر کاهش زمان واکنش اضطراری، هماهنگی بین‌نهادی و مشارکت شهروندی را به‌طور چشمگیری افزایش می‌دهد. در پایان، بر اساس شکاف‌های پژوهشی شناسایی‌شده، چارچوبی مفهومی برای پیاده‌سازی این راهبردها در شهرهای ایران ارائه شده است. این مقاله می‌تواند مبنایی برای سیاست‌گذاری شهری و طراحی پژوهش‌های آتی در حوزه‌ی تاب‌آوری و شهرهای هوشمند قرار گیرد.
•   لیست منابع : [1] غفاری، ع.، پاشازاده، ا.، و آقائی، و. (۱۳۹۶). سنجش و اولویت‌بندی تاب‌آوری شهری در مقابل زلزله (نمونه موردی: شهر اردبیل و مناطق چهارگانه آن). جغرافیا و مخاطرات محیطی، شماره ۲۱، ۴۵-۶۵.
  [2] یاراحمدی، م.، نیک‌پور، ع.، و لطفی، ص. (۱۳۹۸). بررسی میزان تاب‌آوری کالبدی شهر در برابر زلزله (مورد مطالعه: نورآباد ممسنی). کاوش‌های جغرافیایی مناطق بیابانی، ۷(۲)، ۱۴۷-۱۷۱.
  [3] پوراحمد، ا.، لطفی، ص.، فرجی، ا.، و عظیمی، آ. (۱۳۸۸). بررسی ابعاد پیشگیری از بحران زلزله (مطالعه موردی: شهر بابل). مطالعات و پژوهش‌های شهری و منطقه‌ای، ۱(۱)، ۱-۲۴.
  [4] بهزادفر، م. (۱۳۹۳). زیرساخت‌های شهری، آب و فاضلاب تهران (ویرایش سوم). تهران: انتشارات شهیدی.
  [5] کریمی، ف.، و جلیلی‌صدرآباد، س. (۱۳۹۸). بررسی جایگاه شاخص‌های تاب‌آوری زیرساخت‌های شهری در فرآیند چرخه‌ای تاب‌آوری و درهم‌کنش آن‌ها از نظر متخصصان. نشریه علمی-پژوهشی شهر ایمن، ۲(۸)، زمستان ۱۳۹۸.
  [6] شیعه، ا.، حبیبی، ک.، و احسانی، م. (تابستان ۱۳۹۸). بررسی نقش مدیریت هوشمند در برنامه‌ریزی کالبدی شهری برای کاهش آسیب‌پذیری در برابر زلزله. مجله برنامه‌ریزی شهری، ۲۳(۲)، ۴۵-۶۷.
  [7] صالحی‌پور میلانی، ع.، و همکاران. (۱۳۹۷). ارزیابی آسیب‌پذیری و تاب‌آوری شهر رزن در برابر زلزله. مجله مدیریت بحران، ۱۰(۳)، ۷۸-۹۵.
  [8] Alexander, D. (2007). Principles of Emergency Planning and Management. Oxford University Press.
  [9] Gilyard, T. (2007). Traditional community resilience to disasters. Journal of Disaster Studies, 12(1), 34-50.
  [10] Hollands, R. G. (2008). Will the real smart city please stand up? Intelligent, progressive or entrepreneurial? City, 12(3), 303-320.
  [11] Holling, C. S. (1973). Resilience and stability of ecological systems. Annual Review of Ecology and Systematics, 4, 1-23.
  [12] Al Luhaidan, I., & Alrazeeni, D. M. (2018). Early warning indicators in crisis management: A review. Journal of Emergency Management, 16(2), 89-102.
  [13] Mileti, D. S. (1999). Disasters by Design: A Reassessment of Natural Hazards in the United States. Joseph Henry Press.
  [14] Timmerman, P. (1981). Vulnerability, Resilience and the Collapse of Society. Institute for Environmental Studies, University of Toronto.
•   کلمات کلیدی به فارسی : تاب‌آوری شهری، مدیریت زیرساخت‌ها، مدیریت بحران، شهر هوشمند، فناوری‌های نوین، زلزله.
•   چکیده مقاله به انگلیسی :
•   کلمات کلیدی به انگلیسی :
•  صفحات : 73-79
•   دانلود فایل ( 586.86 KB )