بررسی نقش فناوری‌های شهر هوشمند در ارتقای کیفیت زندگی شهروندان و دستیابی به توسعه پایدار شهری
  •   آرشیو : تابستان 1399
  •   کد پذیرش : 14050
  •   موضوع : سایرشاخه‌ها
  • نویسنده/گان : | فریبا قربانی خوشنود
  •   زبان : فارسی
  •   نوع مقاله : پژوهشی
  •   چکیده مقاله به فارسی : پژوهش حاضر با هدف تبیین نقش فناوری‌های شهر هوشمند در ارتقای کیفیت زندگی شهروندان و دستیابی به توسعه پایدار شهری انجام شده است. در مدل پیشنهادی، اینترنت اشیا و زیرساخت‌های ارتباطی، هوش مصنوعی و تحلیل کلان‌داده، حکمرانی و خدمات الکترونیکی، حمل‌ونقل هوشمند، مدیریت هوشمند انرژی و محیط‌زیست و مشارکت دیجیتال شهروندان به‌عنوان ابعاد فناوری‌های شهر هوشمند در نظر گرفته شده‌اند. کیفیت زندگی شهری نیز براساس دسترسی به خدمات، سلامت و ایمنی، کیفیت محیط، تحرک، رفاه اقتصادی، مشارکت اجتماعی و رضایت از زندگی بررسی می‌شود. پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر روش، کمی، توصیفی‌ـ‌پیمایشی و مقطعی است. جامعه آماری شامل شهروندان ۱۸ سال و بالاتر ساکن هشت کلان‌شهر ایران است و حجم نمونه با استفاده از فرمول کوکران، ۳۸۴ نفر تعیین شده است. ابزار گردآوری داده‌ها پرسشنامه محقق‌ساخته مبتنی بر مطالعات معتبر داخلی و خارجی است. تحلیل داده‌ها با استفاده از آمار توصیفی و مدل‌سازی معادلات ساختاری حداقل مربعات جزئی انجام می‌شود. مدل پژوهش افزون بر سنجش اثر مستقیم فناوری‌های شهر هوشمند بر کیفیت زندگی و توسعه پایدار، نقش میانجی کیفیت زندگی را نیز ارزیابی می‌کند. نوآوری پژوهش در تلفیق ابعاد فناورانه، انسانی، حکمرانی، عدالت دیجیتال و پیامدهای اقتصادی، اجتماعی و زیست‌محیطی در یک چارچوب شهروندمحور و قابل‌اندازه‌گیری است.
  •   لیست منابع : [1] بقالی اقدم، ل.، صادقی، س. ک.، و نوبهار، ا. (۱۴۰۴). مدل‌سازی شهر هوشمند تبریز در چشم‌انداز ۲۰۳۰: بررسی جامع شاخص‌های محیطی، اقتصادی و حکمرانی. اقتصاد و برنامه‌ریزی شهری، ۶(۱)، ۵۸–۷۵. doi: 10.22034/uep.2025.501394.1588
    [2] حاتمی، ا.، ساسان‌پور، ف.، زیپارو، آ.، و سلیمانی، م. (۱۴۰۰). شهر هوشمند پایدار: مفاهیم، ابعاد و شاخص‌ها. تحقیقات کاربردی علوم جغرافیایی، ۲۱(۶۰)، ۳۱۵–۳۳۹. doi: 10.52547/jgs.21.60.315
    [3] شمس نجفی، ف. س.، کامیابی، س.، و ارغان، ع. (۱۴۰۱). ارائه الگوی بهینه شهر هوشمند از منظر توسعه پایدار شهری: مطالعه موردی شهر ری. آمایش سرزمین، ۱۴(۲)، ۶۲۳–۶۴۹. doi: 10.22059/jtcp.2022.346547.670338
    [4] Aisyah, S., Hidayah, Z., Juniadi, D., Purnomo, E. P., Wibowo, A. M., & Harta, R. (2024). Transforming smart city governance for quality of life and sustainable development in Semarang City, Indonesia. International Journal of Sustainable Development and Planning, 19(9), 3443–3452. doi: 10.18280/ijsdp.190914
    [5] Bashir, M. F., Ragmoun, W., Abdulaziz, A., & Bashir, M. (2025). Analyzing sustainable urban development through smart and sustainable cities: An integrated review. Frontiers in Sustainable Cities, 7, 1685716. doi: 10.3389/frsc.2025.1685716
    [6] Chang, S., & Smith, M. K. (2023). Residents’ quality of life in smart cities: A systematic literature review. Land, 12(4), 876. doi: 10.3390/land12040876
    [7] de Guimarães, J. C. F., Severo, E. A., Felix Júnior, L. A., da Costa, W. P. L. B., & Salmoria, F. T. (2020). Governance and quality of life in smart cities: Towards sustainable development goals. Journal of Cleaner Production, 253, 119926. doi: 10.1016/j.jclepro.2019.119926
    [8] Gu, Q., Sing, M. C. P., Jefferies, M., & Kanjanabootra, S. (2025). Bridging the gap between smart cities and sustainability: Current practices and future trends. Cities, 159, 105799. doi: 10.1016/j.cities.2025.105799
    [9] Hair, J. F., Hult, G. T. M., Ringle, C. M., & Sarstedt, M. (2022). A primer on partial least squares structural equation modeling (PLS-SEM) (3rd ed.). SAGE Publications.
    [10] Hwang, M., & Verhulsdonck, G. (2026). Quantifying the sustainability impacts of smart cities and AI: A meta-analysis. Sustainable Cities and Society: Advances, 2(1), 100027. doi: 10.1016/j.scsadv.2026.100027
    [11] Ji, T., Chen, J.-H., Wei, H.-H., & Su, Y.-C. (2021). Towards people-centric smart city development: Investigating citizens’ preferences and perceptions about smart-city services in Taiwan. Sustainable Cities and Society, 67, 102691. doi: 10.1016/j.scs.2020.102691
    [12] Jonek-Kowalska, I. (2025). Perceptions of quality of life among various groups of residents in cities aspiring to be smart in a developing economy. Smart Cities, 8(6), 189. doi: 10.3390/smartcities8060189
    [13] Ling, K. J., Wong, S. Y., Ding, C. S., Low, W. W., & Ling, P.-S. (2026). Preferences on smart cities services in developing country: Perspectives of citizens. Sustainable Cities and Society: Advances, 2(2), 100041. doi: 10.1016/j.scsadv.2026.100041
    [14] Salhi, A., Algarni, F., Alshamrani, R., Althbiti, A., Ismail, A., & Hassan, B. M. (2025). Leveraging artificial intelligence to enable sustainable urban development through the creation of smart and environmentally friendly carbon-free cities. Scientific Reports, 15, 35791. doi: 10.1038/s41598-025-16801-z
    [15] Shahraki, A. A. (2026). Smart cities for all? Assessing the equity-sustainability nexus in Chengdu’s digital governance. Journal of Urban Management, 15(3), 1195–1207. doi: 10.1016/j.jum.2026.01.003
    [16] Tan, S. Y., & Taeihagh, A. (2020). Smart city governance in developing countries: A systematic literature review. Sustainability, 12(3), 899. doi: 10.3390/su12030899
    [17] Valencia-Arias, A., Martínez Rojas, E., García Pineda, V., Agudelo-Ceballos, E., Castañeda Rodriguez, L. R., Espinoza Requejo, C. C., Cardona-Acevedo, S., Londoño-Celis, W., & Alvitez Adan, T. E. (2025). Research trends on sustainable development in smart cities. Discover Sustainability, 6, 369. doi: 10.1007/s43621-025-01210-z
    [18] Wang, M., & Zhou, T. (2022). Understanding the dynamic relationship between smart city implementation and urban sustainability. Technology in Society, 70, 102018. doi: 10.1016/j.techsoc.2022.102018
  •   کلمات کلیدی به فارسی : شهر هوشمند، فناوری‌های شهری، کیفیت زندگی، توسعه پایدار شهری، حکمرانی هوشمند، هوش مصنوعی، اینترنت اشیا.
  •   چکیده مقاله به انگلیسی :
  •   کلمات کلیدی به انگلیسی :
  •  صفحات : 48-61
  •   دانلود فایل ( 790.30 KB )