تحلیل تأثیر گسترش فضاهای سبز شهری بر افزایش تاب‌آوری، سلامت عمومی و بهبود کیفیت محیط زندگی

•   آرشیو : زمستان 1399
•   کد پذیرش : 14051
•   موضوع : سایر موضوعات مرتبط
• نویسنده/گان : | فریبا قربانی خوشنود
•   زبان : فارسی
•   نوع مقاله : پژوهشی
•   چکیده مقاله به فارسی : گسترش فضاهای سبز شهری یکی از مؤلفه‌های اثرگذار در ارتقای ظرفیت شهرها برای مواجهه با فشارهای محیطی، اجتماعی و بهداشتی است. پژوهش حاضر با هدف تحلیل تأثیر توسعه فضاهای سبز شهری بر افزایش تاب‌آوری، بهبود سلامت عمومی و ارتقای کیفیت محیط زندگی انجام شد. روش پژوهش توصیفی پیمایشی و مبتنی بر تحلیل شاخص‌های مرتبط با دسترسی، توزیع فضایی، کیفیت کالبدی، کارکردهای زیست‌محیطی و میزان استفاده شهروندان از فضاهای سبز بود. داده‌های موردنیاز از طریق بررسی اسناد، تنظیم چارچوب شاخص‌ها و تحلیل روابط میان مؤلفه‌های پژوهش گردآوری و ارزیابی شد. یافته‌ها نشان داد افزایش مساحت فضای سبز، بدون توجه به کیفیت، دسترسی عادلانه و ارتباط فضایی آن با محله‌های مسکونی، اثر محدودی بر کیفیت زندگی دارد. در مقابل، توسعه متوازن فضاهای سبز، تقویت پوشش گیاهی، افزایش دسترسی پیاده، تأمین ایمنی و ایجاد امکانات مناسب، موجب کاهش تنش‌های حرارتی، بهبود سلامت روانی، افزایش فعالیت بدنی و تقویت تعاملات اجتماعی می‌شود. همچنین مشخص شد که فضاهای سبز دارای توزیع متعادل و مدیریت پایدار، ظرفیت محله‌ها را برای سازگاری با گرمای شهری، آلودگی هوا و فشارهای اجتماعی افزایش می‌دهند. بر این اساس، برنامه‌ریزی فضای سبز باید از رویکرد افزایش سطح به سوی رویکرد کیفیت‌محور، عدالت‌محور و مبتنی بر تاب‌آوری تغییر یابد.
•   لیست منابع : [1] عظمتی، حمیدرضا، قنبران، عبدالحمید، و جم، فاطمه. (۱۳۹۶). ارزیابی شکاف بین ادراک و ترجیح مؤلفه امنیت محیطی در پارک‌های محله‌ای (نمونه موردی: مجموعه پارک‌های محله صابون‌پزخانه تهران). معماری و شهرسازی ایران، ۸)۲( ،۵–۱۶.DOI: 10.30475/isau.2018.62061
  [2] آرام، فرشید، قرائی، فریبا، و حبیبی، میترا. (۱۳۹۶). بررسی نقش فضای سبز بر حضور ساکنین و افزایش تعاملات اجتماعی در محله‌های دارای بازار دوره‌ای (نمونه موردی: بازارهای روز شهر همدان). معماری و شهرسازی ایران، ۸)۱(، ۱۳۵–۱۴۶.DOI: 10.30475/isau.2018.62053
  [3] کوپایی، گلرخ، نقی‌زاده، محمد، و حبیب، فرح. (۱۳۹۷). ارزیابی نحوه تأثیر مؤلفه‌های کالبدی بر ارتقای خلاقیت کودکان در فضاهای بازی پارک‌های شهری. معماری و شهرسازی ایران، ۹)۱(، ۲۱–۳۱.DOI: 10.30475/isau.2018.68576
  [4] حمزه، نرگس، مظاهریان، حامد، ایزدی، محمدسعید، و لطفی‌پور سیاهکلرودی، مرتضی. (۱۳۹۸). باززنده‌سازی منظر رودهای شهری با رویکرد تعامل سازنده بین انسان و محیط طبیعی (مورد واکاوی نهر شهررود آمل). معماری و شهرسازی ایران، ۱۰)۲)، ۱۳۹–۱۵۷.DOI: 10.30475/isau.2020.103681
  [5] خاک‌زند، مهدی، و هلالی، شیرین. (۱۳۹۱). ارتقای فضای گردشگری دریاچه پارک جنگلی تلو (پیشنهاد طراحی بر مبنای رویکردهای سه‌گانه اکولوژیکی، زیبایی‌شناختی و اجتماعی). معماری و شهرسازی ایران، ۳)۱(، شماره مقاله e61952.DOI: 10.30475/isau.2013.61952
  [6] صادقی نائینی، حسن، ابراهیمی، سارا، و مسدد، سیدهاشم. (۱۳۹۰). ارزیابی و ارزشیابی مواد سازنده مبلمان و تجهیزات فضای بازی کودکان (در بوستان‌های شهر تهران، مناطق ۱ و ۶ و ۱۹). معماری و شهرسازی ایران، ۲)۲(، شماره مقاله e61946.DOI: 10.30475/isau.2011.61946
  [7] حقیقی بروجنی، سمر، و فیضی، محسن. (۱۳۹۰). نقش مشارکت کودکان در طراحی منظرهای شهری (مورد مطالعاتی: پارک‌های محلی). معماری و شهرسازی ایران، ۲)۲(، شماره مقاله e61945.DOI: 10.30475/isau.2011.61945
  [8] شهابیان، پویان. (۱۳۹۸). استفاده ترکیبی از چند روش در امکان‌سنجی قابلیت پیاده‌مداری معابر شهری. معماری و شهرسازی ایران، ۱۰)۱)، ۱۴۱–۱۵۸.DOI: 10.30475/isau.2019.131810
  [9] Bahriny, F., Bell, S., & Mokhtarzadeh, S. (2017). The relationship between the distribution and use patterns of parks and their spatial accessibility at the city level: A case study from Tehran, Iran. Urban Forestry & Urban Greening, 27, 332–342. DOI: 10.1016/j.ufug.2017.05.018
  [10] Fasihi, H. (2019). Urban parks and their accessibility in Tehran, Iran. Environmental Justice, 12(6), 242–249. DOI: 10.1089/env.2019.0014
  [11] Farhadi, H., Faizi, M., & Sanaieian, H. (2019). Mitigating the urban heat island in a residential area in Tehran: Investigating the role of vegetation, materials, and orientation of buildings. Sustainable Cities and Society, 46, 101448. DOI: 10.1016/j.scs.2019.101448
  [12] Soltanifard, H., & Jafari, E. (2019). A conceptual framework to assess ecological quality of urban green space: A case study in Mashhad city, Iran. Environment, Development and Sustainability, 21(4), 1781–1808. DOI: 10.1007/s10668-018-0103-5
  [13] Rahnama, M. R., & Shaddel, L. (2019). Urban green space is spatially associated with cardiovascular disease occurrence in women of Mashhad: A spatial analysis of influential factors on their presence in urban green spaces. Journal of Urban Health, 96(5), 653–668. DOI: 10.1007/s11524-019-00373-1
  [14] Rigolon, A., Browning, M., & Jennings, V. (2018). Inequities in the quality of urban park systems: An environmental justice investigation of cities in the United States. Landscape and Urban Planning, 178, 156–169. DOI: 10.1016/j.landurbplan.2018.05.026
  [15] Gunawardena, K. R., Wells, M. J., & Kershaw, T. (2017). Utilising green and bluespace to mitigate urban heat island intensity. Science of the Total Environment, 584–585, 1040–1055.
  DOI: 10.1016/j.scitotenv.2017.01.158
  [16] Ziter, C. D., Pedersen, E. J., Kucharik, C. J., & Turner, M. G. (2019). Scale-dependent interactions between tree canopy cover and impervious surfaces reduce daytime urban heat during summer. Proceedings of the National Academy of Sciences, 116(15), 7575–7580. DOI: 10.1073/pnas.1817561116
  [17] Houlden, V., Weich, S., Porto de Albuquerque, J., Jarvis, S., & Rees, K. (2018). The relationship between greenspace and the mental wellbeing of adults: A systematic review. PLOS ONE, 13(9), e0203000. DOI: 10.1371/journal.pone.0203000
  [18] Twohig-Bennett, C., & Jones, A. (2018). The health benefits of the great outdoors: A systematic review and meta-analysis of greenspace exposure and health outcomes. Environmental Research, 166, 628–637. DOI: 10.1016/j.envres.2018.06.030
  [19] Norton, B. A., Coutts, A. M., Livesley, S. J., Harris, R. J., Hunter, A. M., & Williams, N. S. G. (2015). Planning for cooler cities: A framework to prioritise green infrastructure to mitigate high temperatures in urban landscapes. Landscape and Urban Planning, 134, 127–138. DOI: 10.1016/j.landurbplan.2014.10.018
  [20] Mukherjee, M., & Takara, K. (2018). Urban green space as a countermeasure to increasing urban risk and the UGS-3CC resilience framework. International Journal of Disaster Risk Reduction, 28, 854–861. DOI: 10.1016/j.ijdrr.2018.01.027
•   کلمات کلیدی به فارسی : فضای سبز شهری؛ تاب‌آوری شهری؛ سلامت عمومی؛ کیفیت محیط زندگی؛ عدالت فضایی.
•   چکیده مقاله به انگلیسی :
•   کلمات کلیدی به انگلیسی :
•  صفحات : 115-124
•   دانلود فایل ( 1.23 MB )